19 december 2025
Ben je als buitenlander naar Nederland gekomen, om welke reden dan ook, dan moet je de taal gaan leren. Nederlands spreken: de eerste stap naar alles. Maar ja, niet alleen de taal is een ding. Als 'buitenlander' ben je ook in een andere cultuur beland. Ga daar ook maar aan staan. Zo zijn we in Nederland behoorlijk direct en is nee een nee. Daar is voor ons niets onbeleefds aan. Maar... dat moet je wel eerst ervaren en begrijpen, zeker als dit in jouw cultuur heel anders is.
Elkaars cultuur begrijpen
Als taalmaatje zit je in feite aan de andere kant van de tafel. Begrijp jij bijvoorbeeld waarom die vrouw uit de Filippijnen steeds met haar hoofd schudt of haar wenkbrauwen optrekt als je iets vraagt ? Begreep jij waarom die Syriër ongemakkelijk reageerde toen jij je compliment aan hem onderstreepte met het handgebaar: perfect? Het begrijpen van elkaars cultuur is niet alleen belangrijk om dichter bij de ander te komen, ik vind het persoonlijk ook nog eens heel erg boeiend.
Nederlandse directheid
Onlangs mocht ik aanschuiven bij een gevorderd taalgroepje op de maandagochtend, onder leiding van Gerrit en Jan. Mijn cultuurthema was ingepast in de les. Het was mooi om te horen dat er veel cultuurdingetjes zijn, die men lastig vond of had gevonden. De koekjestrommel kwam langs, waaruit je maar één koekje mocht. De Iraanse had dit zo raar gevonden. 'Bij ons is eten gastvrijheid. Er staat heel veel op tafel en alles mag gegeten worden'. Over de Nederlandse directheid waren de meningen verdeeld. Het was voor de meesten wel heel erg schrikken geweest, onaangenaam, ongemakkelijk zo'n directe nee, of dat kan niet. Maar het gaf ook wel duidelijkheid. 'Ik heb hier geleerd dat ik duidelijk mag zijn, mag zeggen waar mijn grens is en dat is fijn'. 'Misschien mag het nee met wat meer respect gezegd worden, wat aardiger'.
Van bedtijd tot kringverjaardag
Het was mooi te zien hoe iedereen wel voorbeelden had en er zeer enthousiast ingehaakt werd op dit cultuurthema. Hoe laat moeten kinderen hier naar bed? Daarin bleek veel meer vrijheid bij de meesten dan bij ons. Maar baby's slapen niet in een eigen bed, dat kan niet. Dan creëer je afstand, geen verbinding. De Nederlandse verjaardag kwam natuurlijk langs, de borrel met een nootje en helemaal geen eetfeest. 'Ik ging met honger naar huis'. En iedereen een handje geven om te feliciteren, terwijl ze niet jarig zijn is, dat is raar. Op tijd komen? Hangt er van af. Heb je oogcontact als je praat? Is er verschil tussen mannen en vrouwen? 'Omhelzen en dan drie zoenen, dat vind ik lastig'.
Cultuurverschillend als aanknopingspunt
Het was interessant te merken dat er zoveel enthousiasme was om hierover ervaringen te delen. Dat zegt ook dat het de mensen bezig heeft gehouden. In de komende nieuwsbrieven, zal ik samen met een statushouder of inmiddels Nederlander wat dieper ingaan op cultuurverschillen met een bepaald land. Dit kan inzichten verbreden en tegelijkertijd ook een aanknopingspunt zijn voor een gesprek met je taalmaatje.
Tekst: Anneke Tot